Winnaar Klaas Dijkstra Academieprijs 2016

Everdina, Nellie & de Caravan – de kunstenaar als vrijwillig instrument van de samenleving

Kunst en kunstenaar worden door opdrachtgevers, ook musea, vaak tot instrument gemaakt. Tijdens mijn Artist in Residency Project in Zandpol, Veenoord en Nieuw-Amsterdam koos ik ervoor de rollen om te draaien en de bewoners te vragen wat zij van mij als kunstenaar wilden en wat het kunstproject voor hen zou kunnen betekenen en teweegbrengen. Ik heb mij mij letterlijk laten meevoeren, laten leiden door ontmoetingen en gesprekken met bewoners. Geen strak uitgezet plan maar een laten gebeuren. Dit fragment uit de documentaire die ZO34 maakt in opdracht van Gemeente Emmen geeft een mooie intro op mijn project.

Het project in de pers

Mijn ontmoetingen en gesprekken leverden drie wensen op, ouders wilden dat de kinderen bij het ontwikkelen van het project nauw betrokken zouden worden, de kleine basisschool op de Zandpol (jaarlijks bedreigd met opheffen) wilde positieve publiciteit. Met de ouderen raakte in gesprek over de randvoorwaarden voor het ontstaan van een nieuw verhaal. Legio oude verhalen voorhanden, nieuwe verhalen echter niet. Mijn rol en plek in de gemeenschap werden bloedserieus genomen, mijn gekozen positie leverde een geweldig mooi en dynamisch proces op. Waarbij ik gaandeweg het gevoel kreeg deel uit te maken van een lange, misschien gefantaseerde, traditie, de kunstenaar ingebed in een gemeenschap. Bewoners en kunstenaar samen eigenaar van het werk, bewoners die vervolg geven aan het traject na mijn vertrek en los laten van. Wat mij raakte waren de maaltijden die ik kreeg aangeboden, s'avonds ging de bel en stond de buurvrouw voor mij met een warme schotel macaroni. Elders op een ronde ontmoetingen werd na 21.00 nog een pannenkoek gebakken, omdat ik nog niet had gegeten. Beetje gechargeerd, maar de kunstenaar werd in leven gehouden.

Het boek 'Everdina, Nellie & de Caravan', onderdeel van het project, geschreven door de bewoners rondom 2 fictieve personages gebaseerd op feiten. Het nieuwe verhaal is opgenomen in de vaste collectie van Bibliotheek Emmen en beide Bibliotheekbussen die rondrijden in de regio (https://literatuurplein.nl/detail/boek/everdina-nellie-de-caravan/1413791)